DE NOODZAAK BELICHTEN

Interview buro bordo

De Amsterdamse projectstudio buro bordo is ervaren in de inhoudelijke productie van (internationale) kunst- en designevenementen en tentoonstellingen. Judith Öfner en Jessica Voorwinde werkten onder meer voor Dutch Design Week, Biënnale van Venetië (Mondriaan Fonds), Eye Filmmuseum, Universiteit Twente en Viktor & Rolf. buro bordo is voor het Circulair Warenhuis gevraagd als curator van de expositie en om de communicatie & PR op zich te nemen.

Aan het begin van dit jaar startten Judith en Jessica officieel de projectstudio buro bordo. Zij werkten echter al jaren samen aan diverse projecten, beiden als freelancer in de culturele sector. Ze hebben hierdoor een bijzonder netwerk opgebouwd dat altijd weer leidde naar nieuwe samenwerkingen. De bewogen periode afgelopen tijd vergt heel wat veerkracht van hen omdat ze afscheid hebben moeten nemen van een handvol projecten die op de planning stonden. “We moesten een omschakeling maken, maar we zagen tegelijk nieuwe kansen ontstaan. We pakten deze gelegenheid om vooruit te denken en hebben onze ideeën niet stilgezet”, zegt Jessica. “Door corona was er meer tijd die we hebben benut om na te denken over de richting die we op willen gaan. We hebben geprobeerd om een rode draad uit te zetten, die leidend kan zijn voor wat wij belangrijk vinden. We zien onszelf als inhoudelijke producenten en willen ons bezighouden met projecten waar we voldoening uit kunnen halen. Met het project het Circulair Warenhuis kwam alles samen. Het leuke aan het Circulair Warenhuis is om met de inhoud bezig te zijn en met veel verschillende partners samen te werken”, vervolgt Judith.

Met een jaarlijkse inzameling van 2,8 miljoen kg aan goederen, is Stichting Kringloopbedrijf Het Warenhuis in Leiden één van de grootste van Nederland. Een aanzienlijk deel van de grote toestroom van spullen blijkt van een te lage kwaliteit of is niet verkoopbaar en wordt afgevoerd of vernietigd. Popma ter Steege Architecten heeft met het Kringloopbedrijf rond mei van dit jaar bedacht dat dit anders moest en hebben vervolgens buro bordo en Raw Color benaderd om de handen ineen te slaan. Samen kwamen ze met het idee om nieuwe wegen naar hergebruik te onderzoeken. Binnen het project het Circulair Warenhuis zijn daarom vier gerenommeerde ontwerpers gevraagd onderzoek te doen naar een specifiek materiaal uit deze reststroom om daar vervolgens een prototype mee te ontwikkelen dat geproduceerd kan worden in de werkplaatsen van het Kringloopbedrijf. Het doel is om de afvoer van afval terug te brengen en de restromen te verwaarden.

Projectstudio buro bordo is benaderd om het project op een juiste manier naar buiten te brengen. Volgens het duo is het belangrijk om de noodzaak van het project te benadrukken. “Als we niet oppassen, raken we de komende decennia bedolven onder onze eigen spullen. De manier waarop wij met onze materialen en grondstoffen omgaan, moet veranderen. Het is onhoudbaar en dat weten we allemaal Dit project brengt die noodzaak aan het licht, en op een hele toffe manier”, zegt Judith. “Ik denk ook dat het versterken van elkaars kennis belangrijk is bij dit project. Iedere betrokkene levert een andere bijdrage die elkaar weer versterkt. Voor het kringloopbedrijf is het creëren van werkgelegenheid en het verminderen van afval van groot belang. De designers kunnen met kennis vanuit het vakgebied op een hele andere manier naar die reststromen kijken dan het kringloopbedrijf en ziet mogelijkheden tot nieuwe producten”, vertelt Jessica.

In het selectieproces van productontwerpers zijn buro bordo, Raw Color en PTSA opzoek gegaan naar designers die zelf al affiniteit hadden met het onderwerp en restromen ook al beschouwden als grondstoffen, of mensen waarvan dit project op een andere manier goed aansluit op hun werk. “Jurgen Bey, Nienke Hoogvliet, Max Lipsey en Fraser McPhee zijn alle vier heel verschillend. Ze hebben een hele andere werkpraktijk en aanpak in het proces. Het is een mooie waaier van verschillende ontwerpers geworden”, zegt Judith.

De ontwerpers hebben niet ieder een andere reststroom aangewezen gekregen, maar hebben allemaal zelf een andere richting opgezocht wat materialen betreft. “Een mooi voorbeeld is Max Lipsey die heel bekwaam is in het materiaal staal waar ook veel van binnenkomt bij het kringloopbedrijf. Het zou misschien een logische keuze zijn geweest voor hem om voor dit project met dat materiaal te gaan werken. Maar Max is met een open houding naar de kringloop gegaan om te kijken wat er allemaal lag en koos uiteindelijk toch om aan de slag gegaan met keramiek waar hij zelf nog weinig kennis over had. Doordat hij zich erin is gaan verdiepen, is hij tot hele vernieuwende ideeën gekomen waar we zelf nooit aan zouden hebben gedacht”, vervolgt Jessica.

Wat buro bordo zelf verrassend vindt aan het project, is dat ze er Leidse musea aan heeft weten te koppelen. Zo tonen Museum de Lakenhal, Rijksmuseum Boerhaave, het Rijksmuseum van Oudheden en Museum Volkenkunde interesse in het project. “Het is een totaal andere sector, maar dat laat zien dat er voor iedereen wel wat interessants in het project te vinden is en je heel breed kunt denken”, zegt Jessica. “Dat heeft te maken met het basisidee dat hergebruik iets is van alle tijden en alle culturen. We zijn als mens eeuwenlang heel anders omgegaan met spullen omdat we deze als waardevolle objecten beschouwden. We kunnen dat heel mooi weergeven met de voorbeelden uit die musea en daarnaast ook bestaande producten van Nederlandse (en één Belgische) vormgevers en producten uit de kringloop zelf”, legt Judith uit.

Het Circulair Warenhuis koppelt een maatschappelijk vraagstuk aan cultuur en presenteert hergebruik op een positieve manier waarbij vooral de mogelijkheden van afval worden benadrukt. “Door het laten zien van die prikkelende voorbeelden, willen we met dit project niet een belerende vinger opsteken, maar juist tonen wat voor moois er met afvalstromen kan worden gedaan”, zegt Judith. “Ik hoop dat het een beweging in gang zet in de manier van denken van bezoekers zodat er bewustwording ontstaat over ons consumptiegedrag”, zegt Jessica. Het duo hoopt dat er in de toekomst een permanente plek komt voor het Circulair Warenhuis waar nog meer ontwerpers en partners zich aan willen binden. “Het project staat of valt bij doorontwikkeling. Er moet beweging blijven”, eindigt Judith.