HET VERNIEUWDE CIRCULAIR WARENHUIS

Interview CW – Ron, Rutger en Michael

Stichting Kringloopbedrijf Het Warenhuis (met ANBI status en aangesloten bij De Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland) is een organisatie zonder winstoogmerk die zich inzet voor mens en milieu. De Stichting heeft een tweeledige doelstelling: het terugdringen van afvalstromen door middel van het zoveel mogelijk promoten van hergebruik van goederen en materialen en het scheppen van werkgelegenheid voor mensen met een grote afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. In totaal voorziet de non-profit organisatie in 170 werkplekken op haar inzamel- en sorteerlocatie, haar 2 kringloopwinkels, werkplaatsen voor reparatie van elektronica en fietsen, naaiatelier, houtwerkplaats en het Circulair Warenhuis.

De laatste jaren neemt de toestroom aan goederen in Stichting Kringloopbedrijf Het Warenhuis aanzienlijk toe. Zo komen er aan de lopende band auto’s langs om gebruikte maar ook ongebruikte spullen af te leveren. Naar verwachting zal er dit jaar misschien wel tegen de 3 miljoen kilo aan materialen worden gehaald. Tot zo’n vier jaar geleden vormde dit nog geen probleem, omdat de reststromen geld opbrachten. Nu merkt het kringloopbedrijf dat het meer kost dan dat het oplevert en is het team onder leiding van directeur Ron Praag en manager en coördinator duurzaamheid Michael Spierenburg sinds een aantal jaar gaan nadenken over andere mogelijkheden. In november 2019 opende het Circulair Warenhuis haar deuren in het winkelcentrum van Leiden.

“In eerste instantie hadden we twee ideeën: we wilden meer elektra gaan repareren, demonteren en verkopen en daarnaast was ons doel om textiel te vervilten. Dat laatste had Ron aangekondigd in het Leidsch Dagblad, hoewel we eigenlijk nog niet eens wisten hoe dat moest en of het wel kon. Gaandeweg zijn we opzoek gegaan naar een werkplaatsruimte en bedachten we dat we ook iets moesten doen met de vele kilo’s hout en alle fietsen die bij ons binnenkomen. Vervolgens leek het ons wel wat om ook een repairshop en een winkel te openen. Dus binnen drie maanden gingen we van twee ideeën en een kleine werkplaats naar heel veel ideeën en een winkel”, vertelt Michael.

“Twee jaar geleden riep ik al dat als we niets zouden veranderen, we over vijf jaar niet meer bestaan. Als fabrikanten steeds meer de verantwoordelijkheid nemen om duurzame producten te produceren, zal de relevantie van de kringloopwinkel verdwijnen en kunnen wij over een paar jaar die werkgelegenheid niet meer bieden. We moeten ons gaan onderscheiden om ons voortbestaan te garanderen”, aldus Ron.

Aan het begin van de coronatijd hebben Ron en Michael het concept voor het Circulair Warenhuis nog eens herzien. Ze merkten dat het lastig was om de werkprocessen goed op gang te brengen evenals kwalitatieve producten te maken. “Het doel is niet alleen om goederen te verwerken, maar ook het creëren van werkgelegenheid is erg belangrijk. Wat betreft het eerste zijn we tot nu toe nog niet goed op weg, maar in het tweede zijn we onwijs goed geslaagd”, meent directeur Ron.

Ron die al vanwege het circulaire project in contact was geweest met Leidse architect Josse Popma (Popma ter Steege Architecten), besloot hem te benaderen om mee te denken over hoe het Circulair Warenhuis naar een hoger plan getild kon worden en een nieuwe weg naar hergebruik te vinden. Josse heeft vervolgens projectstudio buro bordo en grafisch vormgevers Raw Color erbij betrokken om dit plan verder uit te werken.  Ze hebben vier gerenommeerde ontwerpers gevraagd onderzoek te doen naar een specifiek materiaal uit deze reststroom om daar vervolgens een prototype product mee te ontwikkelen dat geproduceerd kan worden in de werkplaatsen van het Kringloopbedrijf zelf. Het doel is om de afvoer van afval terug te brengen en de restromen te verwaarden. Tegelijk wordt sociale werkgelegenheid en bewustwording rondom dit thema gecreëerd.

Stichting Kringloopbedrijf het Warenhuis denkt dat het betrekken van ontwerpers Jurgen Bey, Nienke Hoogvliet, Max Lipsey en Fraser McPhee een positivieve bijdrage zal leveren aan hun imago en onderscheidend vermogen. In de media wordt het project ook goed ontvangen. “Onze kracht ligt in het begeleiden van mensen, maar product design is een hele andere tak van sport. De ontwerpers zitten in een andere wereld die door dit project voor ons open gaat. Als je ziet hoe de media hierop reageert, is dat iets dat we zelf nooit voor elkaar hadden gekregen”, zegt Michael. Bovendien is het mooi dat de hoofddoelstellingen van het kringloopbedrijf in het project voor het Circulair Warenhuis hand in hand gaan.

De coronatijd is voor het kringloopbedrijf een spannende tijd geweest. Het heeft blijvende veranderingen teweeggebracht die als positief worden ervaren. “Hoewel het jammer is dat de galerie in november niet open kan gaan voor het grote publiek, brengt het ook nieuwe mogelijkheden en kunnen we nu gerichter gaan uitnodigen om business partners te vinden. Op die manier kunnen we ideeën die we al hadden verder uitwerken. Daarnaast organiseren we een uitbreid en bijzonder onlineprogramma met onder meer aandacht voor de vier ontwerpers en de prototypes die zij uit de reststromen van het kringloopbedrijf hebben ontwikkeld ”, zegt Michael. “Als het niet mee zit, kan je terneergeslagen zijn, maar je kan een situatie ook omdraaien in kansen. We zoeken naar mensen waar we energie van krijgen en we vinden het niet erg om op ons gezicht te gaan als we aan het pionieren zijn. Wat je nodig hebt is positiviteit, creativiteit en lef”, zegt Ron.

“Voor veel ondernemers en consumenten die iets met circulariteit of sociaal engagement willen, is dit project heel interessant. Als zij bij het Circulair Warenhuis een product van bijvoorbeeld afvalhout kunnen kopen die ook nog eens gemaakt is door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, snijdt het mes aan twee kanten”, vertelt Rutger.

Rutger Bos heeft zich in oktober 2020 aangesloten bij het Circulair Warenhuis en zal per 1 januari 2021 het stokje van Ron overnemen.  “We moeten goed op die producten inspelen. Ook is het belangrijk om ervoor te zorgen dat alle materialen die wij binnenkrijgen een bestemming krijgen. Het ultieme doel van het Circulair Warenhuis in de toekomst, is om te kijken naar professionele partners waarmee de afvalstromen kunnen worden beheerst. Of het Circulair Warenhuis dan aan particulieren wordt verkocht of dat het een B2B wordt, ligt nog allemaal open”, vertelt Rutger. “En dat is een mooie taak voor Rutger om verder uit te werken, maar ik heb alle vertrouwen dat het goed wordt doorgezet”, concludeert Ron.